Bir şişe, kapağıyla sağladığı sızdırmazlık kadar iyidir. IVD ambalajında neck finish, yani kabın dişli ya da şekillendirilmiş ağız kısmı; hangi kapak, conta, damlalık iç tıpası ve lastik tıpanın uyacağını, ambalajın taşıma sırasında ne kadar güvenilir kapalı kalacağını ve kapak makinesinin ya da analizör probunun bu şişeyle çalışıp çalışamayacağını belirler. Buna rağmen 28/410, GL 45 veya 20 mm krimp gibi ağız kodları çoğu zaman eski bir teknik resimden, gerçekte neyi tarif ettiği kontrol edilmeden kopyalanır.
Bu rehber, başlıca adlandırma sistemlerini, bunların arkasındaki ölçüleri ve bir ağız tipini spesifikasyona yazmadan önce sorulması gereken soruları ele alıyor. Kesin toleranslar ilgili standarttan veya tedarikçi teknik resminden gelir; aşağıdaki değerler tipik değerlerdir ve her zaman gerçek şişe ve kapak teknik resimleriyle doğrulanmalıdır.
GPI/SPI ağız kodları nasıl okunur?
Plastik şişelerin çoğu ve cam şişelerin önemli bir kısmı, ilk olarak Glass Packaging Institute (GPI) ve Society of the Plastics Industry (SPI) tarafından tanımlanan ağız sistemini kullanır. 28/410 (28-410 olarak da yazılır) gibi bir kod iki kısımdan oluşur:
- Birinci sayı (28): milimetre cinsinden nominal çap. Yaklaşık olarak T ölçüsüne, yani diş üstünden ölçülen dış çapa karşılık gelir.
- İkinci sayı (410): ağız stili. Diş profilini, diş tur sayısını ve ağız yüksekliğini tanımlar.
Reaktif ve laboratuvar ambalajında en sık karşılaşılan üç stil şunlardır:
- 400: yaklaşık bir tam diş turuna sahip kısa ağız. Geniş ağızlı şişe ve kavanozlarda yaygındır; örneğin 38/400, 45/400 ve 53/400.
- 410: yaklaşık bir buçuk tur dişe sahip, daha yüksek ağız. Dar ağızlı şişeler, damlalıklı şişeler ve dozajlama kapakları için tipiktir; örneğin 20/410, 24/410 ve 28/410.
- 415: üçü arasında en yüksek olanı, yaklaşık iki tur diş. Daha uzun kapak eteği veya daha fazla diş kavraması istendiğinde kullanılır; örneğin uzun, dar ağızlı şişelerde 20/415 ve 24/415.
Aynı çap içinde diş adımı 400, 410 ve 415 stillerinde genellikle aynıdır; örneğin 28 mm ağız tipik olarak inç başına 6 diş içerir. Bu yüzden 28/400 bir kapak bazen 28/410 bir ağza takılabilir. Ancak bu, düzgün sızdırmazlık sağlayacağı anlamına gelmez: 410 ağıza takılan daha kısa bir 400 kapak dişin bir kısmını açıkta bırakır ve omuzun üstünde görünür bir boşluk oluşturur; daha kısa bir ağza takılan yüksek bir kapak ise conta sıkışmadan önce omuza dayanabilir.
Temel ölçüler: T, E, H, S ve I
| Ölçü | Tanım | Neyi etkiler |
|---|---|---|
| T | Diş üstünden ölçülen dış çap | Kapakla diş kavraması, kapak oturması ve diş sıyırmaya karşı direnç |
| E | Diş dibindeki çap | Diş derinliği (T eksi E) ve tork altında diş atlamaya karşı direnç |
| H | Ağız üstünden omuza veya halkaya kadar yükseklik | Kapak eteği boyu, kapak ile omuz arasındaki boşluk, TE bandının konumu |
| S | Ağız üstünden dişin başladığı noktaya kadar mesafe | İlk kavrama noktası ve belirli bir torkta contanın sıkışması |
| I | Ağız deliğinin en küçük iç çapı | Tıpa contaların, damlalık iç tıpalarının ve redüktörlerin oturması; dolum nozulu ve prob erişimi |
Teknik resimde sıklıkla iki özellik daha belirtilir: contanın bastığı düz üst yüzey olan sızdırmazlık yüzeyi (genişliği ve düzlüğü contalar ve indüksiyon mühürleri için önemlidir) ve kurcalama göstergeli ağızlarda TE bandını tutan halka veya tırnaklı yapı.
Laboratuvar ve eczane kapları için DIN ve GL dişleri
Avrupa'daki laboratuvar cam malzemeleri ve birçok eczane kabı GPI yerine DIN kurallarını izler. Tanı sektörü kullanıcıları için en önemlisi, DIN 168'de tanımlanan yuvarlak profilli GL dişidir (Almanca Gewinde Laborglas ifadesinden). GL'den sonraki sayı, milimetre cinsinden yaklaşık diş dış çapını gösterir.
- GL 45: laboratuvar medya şişelerinin standart ağzı; tipik olarak yaklaşık 100 mL'den birkaç litreye kadar. Etrafında geniş bir vidalı kapak, döküm halkası, çok portlu kapak ve dispenser yelpazesi oluşmuştur.
- GL 32 ve GL 25: daha küçük laboratuvar şişelerinde ve bazı reaktif kaplarında kullanılır.
- GL 18 ve GL 14: vidalı kapaklı tüpler, küçük şişeler ve hortum bağlantı parçaları; çoğunlukla septumlu veya açık üstlü kapakla.
GL dişleri, benzer çaptaki GPI ağızlarla birbirinin yerine kullanılamaz. Diş profili ve adımı farklı olduğundan GL 45 bir kapak 45/400 bir ağzı güvenilir şekilde kapatmaz; tersi de geçerlidir.
Sıkça anılan bir diğer Avrupa ağzı DIN 18'dir. Eczanede ve reaktifler için kullanılan amber cam damlalıklı şişelerin (tipik olarak 5–100 mL) standart ağzıdır ve çok çeşitli damlalık iç tıpaları, pipetli kapaklar ve kurcalama göstergeli vidalı kapaklarla uyumludur. DIN 18 ve 18/410 ikisi de 18 mm'lik ağızlardır ama diş formları farklıdır; bir GPI kapağın DIN şişeye uyacağını varsaymadan önce teknik resmi kontrol edin.
Krimp, geçmeli ve özel amaçlı ağızlar
Serum flakonları için krimp ağızlar
Serum ve enjeksiyon tipi flakonlarda hiç diş yoktur. Tipik olarak klorobütil veya bromobütil bir lastik tıpa ağız deliğine bastırılır ve ağız halkasının altına kenetlenen (krimplenen) bir alüminyum kapakla sabitlenir. Yaygın iki ölçü vardır: küçük flakonlarda kullanılan 13 mm ve çok geniş bir hacim aralığında en yaygın ölçü olan 20 mm. Flip-off kapak, tıpayı koruyan ve flakonun açılıp açılmadığını gösteren plastik bir düğme ekler. Tıpanın oturması ağız deliğine ve ağzın iç geometrisine (blowback) bağlıdır; bu nedenle tıpa, flakon ve kapak birlikte kalifiye edilmelidir.
Geçmeli ve baskılı kapaklar
Geçmeli (snap) kapaklar diş yerine ağızdaki bir halkaya tutunur; baskılı tıpalar ve damlalık uçları ise ağız deliğindeki sıkı geçmeye dayanır. Takılmaları ve açılmaları hızlıdır, ancak sızdırmazlıkları büyük ölçüde I ölçüsüne ve iki parçanın rijitliğine bağlıdır. Bu yüzden tolerans zinciri, depolama sıcaklık aralığı boyunca kontrol edilmelidir.
Çocuk emniyetli ve kurcalama göstergeli kapaklar
Bas-çevir veya sık-çevir tipi çocuk emniyetli (CR) kapaklar, ambalajın bütünü olarak test edilir; tekrar kapatılabilir CR ambalajlar ISO 8317'ye göre değerlendirilir. Kurcalama göstergeli (TE) kapaklarda ilk açılışta kopan bir bant bulunur ve bu bant, dişin altında uygun bir tutma halkası veya tırnaklı yapı gerektirir. Her ikisi de genellikle yalnızca standart bir diş değil, bunlar için tasarlanmış bir ağız varyantı ister.
Analizöre özgü ağızlar ve delinebilir kapaklar
Otomatik klinik kimya ve immünoassay analizörlerine yönelik reaktif şişelerinde ağız çoğu zaman GPI veya DIN'e göre değil, analizörün reaktif bölmesine göre tanımlanır. Ağız konumu, ağız açıklığı ve kapak tipi; prob yoluna, şişe yuvasına ve varsa barkod okuyucuya uygun olmalıdır. Kapaklar, yüklemeden önce çıkarılan vidalı kapaklar, probun içinden geçtiği delinebilir kapaklar veya yarıklı septumlar ya da buharlaşmayı sınırlayan kapaklar olabilir. Uyumlu muadil şişelerde bu geometrilerin analizör gereksinimlerini karşılaması gerekir; bu nedenle genellikle özel kalıplarda üretilirler.
Yaygın ağız tipleri bir bakışta
| Ağız | Tipik çap | Tipik kullanım | Tipik kapak tipleri |
|---|---|---|---|
| 18/410, 20/410 | 18–20 mm | Küçük damlalıklı ve dozajlı şişeler, yaklaşık 5–60 mL | Damlalık uçlu vidalı kapaklar, nozullu kapaklar |
| 24/410 | 24 mm | Dar ağızlı şişeler, yaklaşık 30–250 mL | Contalı vidalı kapaklar, disk-top ve dozajlama kapakları |
| 28/400, 28/410 | 28 mm | Reaktif ve genel amaçlı şişeler, yaklaşık 60–500 mL | Contalı vidalı kapaklar, indüksiyon mühürü, TE kapaklar |
| 38/400 | 38 mm | Geniş ağızlı şişe ve kavanozlar, yaklaşık 100 mL–1 L | Contalı vidalı kapaklar, indüksiyon mühürü |
| GL 45 | yaklaşık 45 mm | Laboratuvar medya şişeleri, yaklaşık 100 mL'den birkaç litreye | GL 45 vidalı kapaklar, döküm halkaları, çok portlu kapaklar |
| GL 18, GL 32 | yaklaşık 18 / 32 mm | Vidalı tüpler, küçük laboratuvar şişeleri, bağlantı parçaları | Septumlu veya açık üstlü vidalı kapaklar, hortum bağlantıları |
| DIN 18 | 18 mm | Amber cam damlalıklı şişeler, yaklaşık 5–100 mL | Damlalık iç tıpaları, pipetli kapaklar, TE vidalı kapaklar |
| 13 mm / 20 mm krimp | 13 / 20 mm | Serum ve enjeksiyon tipi flakonlar | Lastik tıpa ile alüminyum veya flip-off kapak |
| Analizöre özgü | Üreticiye özel | Otomatik analizörler için R1/R2 reaktif şişeleri | Vidalı, delinebilir, septumlu veya buharlaşma kapakları |
Kontrol listesi: ağız tipi nasıl seçilir?
Bir ağız tipini spesifikasyona yazmadan önce şişe ve kapak tedarikçilerinizle aşağıdaki noktaların üzerinden geçin:
- Sızdırmazlık tipi: sızdırmazlık bir conta (köpük PE, PE veya PTFE yüzeyli), indüksiyon mühürü, ağız deliğine giren bir tıpa veya valf ya da lastik tıpa ile mi sağlanacak? İndüksiyon mühürü, düz ve pürüzsüz bir sızdırmazlık yüzeyi ile şişe malzemesine uygun bir folyo laminatı gerektirir.
- Kapama ve açma torku: çapa uygun kapama torkunu tanımlayın. Yaygın bir pratik kural, in-lb cinsinden kapak çapının (mm) yaklaşık yarısıdır; 28 mm için bu kabaca 12–17 in-lb (yaklaşık 1,4–1,9 N·m) eder. Plastikler zamanla gevşediğinden açma torkunu depolama sonrasında kontrol edin.
- Damlalık ve iç tıpa uyumu: bir damlalık ucunun veya redüktörün yerinde kalıp kalmayacağını ve sızdırmazlık sağlayıp sağlamayacağını I ölçüsü ve toleransı belirler. Genel bir parçayla değil, kullanılacak gerçek iç tıpayla test edin.
- Otomatik kapaklama: kapak aynaları, tork başlıkları ve kapak besleyiciler belirli bir kapağa göre ayarlanır. Ağız yüksekliği, S ölçüsü ve diş başlangıcı, çapraz diş açma riskini ve çevrim süresini etkiler.
- Analizör prob erişimi: cihaz içinde kalan reaktif şişelerinde ağız açıklığını, ağız konumunu ve ölü hacmi; probun bir septumu delip delmeyeceğini veya açık şişe gerekip gerekmediğini kontrol edin.
- Malzeme ve kimya: şişe, kapak ve conta malzemelerinin reaktifle uyumlu olduğunu doğrulayın; nihai kombinasyonla sızdırmazlık, stabilite ve taşıma testleri yapın.
Linden ürün yelpazesinde ağız tipleri
Linden Grup, standart ağızlı plastik şişeler, damlalıklı şişeler ve cam flakonların yanı sıra, reaktif bölmelerinin gerektirdiği ağız geometrisine sahip analizör uyumlu reaktif şişeleri üretmektedir. Örnekler arasında alüminyum krimp kapaklı 12 mL şeffaf cam flakon ve 10 mL PET damlalıklı şişe bulunur. Standart bir ağız kapağınıza veya dolum hattınıza uymuyorsa özel kalıp seçeneği değerlendirilebilir. Bir ağız tipini görüşmek, teknik resim veya numune talep etmek için bizimle iletişime geçin.